<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ru">
		<id>http://neerc.ifmo.ru/wiki/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Andrey</id>
		<title>Викиконспекты - Вклад участника [ru]</title>
		<link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://neerc.ifmo.ru/wiki/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Andrey"/>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://neerc.ifmo.ru/wiki/index.php?title=%D0%A1%D0%BB%D1%83%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%BD%D0%B0%D1%8F:%D0%92%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%B4/Andrey"/>
		<updated>2026-08-04T16:43:25Z</updated>
		<subtitle>Вклад участника</subtitle>
		<generator>MediaWiki 1.30.0</generator>

	<entry>
		<id>http://neerc.ifmo.ru/wiki/index.php?title=%D0%A2%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B0_%D0%BE_%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8_%D0%BC%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%B3%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%BF%D1%8B_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8F_Z/pZ&amp;diff=2671</id>
		<title>Теорема о цикличности мультипликативной группы поля Z/pZ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://neerc.ifmo.ru/wiki/index.php?title=%D0%A2%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B0_%D0%BE_%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8_%D0%BC%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%B3%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%BF%D1%8B_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8F_Z/pZ&amp;diff=2671"/>
				<updated>2010-09-13T03:15:09Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Andrey: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;В этом разделе мы будет рассматривать элементы [[мультипликативная группа поля|мультипликативной группы]] [[Определение поля и подполя, изоморфизмы полей|поля]] &amp;lt;tex&amp;gt;\mathbb{Z}/p \mathbb{Z}&amp;lt;/tex&amp;gt;, то есть вычетов по модулю &amp;lt;tex&amp;gt;p&amp;lt;/tex&amp;gt;, причем &amp;lt;tex&amp;gt;p \in \mathbb{P}&amp;lt;/tex&amp;gt;.&lt;br /&gt;
Прежде чем доказывать теорему, докажем две леммы.&lt;br /&gt;
{{Лемма&lt;br /&gt;
|id=l1&lt;br /&gt;
|about=1&lt;br /&gt;
|statement=&lt;br /&gt;
&amp;lt;tex&amp;gt;ord(ab)=lcm(ord(a), ord(b))&amp;lt;/tex&amp;gt;, где &amp;lt;tex&amp;gt;ord(a)&amp;lt;/tex&amp;gt; {{---}} [[порядок числа]] по модулю p, а &amp;lt;tex&amp;gt;lcm&amp;lt;/tex&amp;gt; {{---}} [[наименьшее общее кратное]] двух чисел (least common multiple).&lt;br /&gt;
|proof=&lt;br /&gt;
Рассмотрим &amp;lt;tex&amp;gt;(ab)^k \equiv 1 \pmod p&amp;lt;/tex&amp;gt;. Так как группа абелева {{---}} можем записать &amp;lt;tex&amp;gt;a^{k}b^{k} \equiv 1 \pmod p&amp;lt;/tex&amp;gt;. Очевидно &amp;lt;tex&amp;gt;a^{k \cdot ord(a)}b^{k \cdot ord(a)}\equiv 1 \pmod p&amp;lt;/tex&amp;gt;, однако из определения порядка числа следует &amp;lt;tex&amp;gt;a^{ord(a)}\equiv 1 \pmod p&amp;lt;/tex&amp;gt;, а значит &amp;lt;tex&amp;gt;a^{k \cdot ord(a)}\equiv 1 \pmod p&amp;lt;/tex&amp;gt;. Отсюда делаем вывод, что &amp;lt;tex&amp;gt;b^{k \cdot ord(a)}\equiv 1 \pmod p&amp;lt;/tex&amp;gt;. Значит &amp;lt;tex&amp;gt;k \cdot ord(a)\vdots ord(b)&amp;lt;/tex&amp;gt;. Аналогичным образом доказывается &amp;lt;tex&amp;gt;k \cdot ord(b)\vdots ord(a)&amp;lt;/tex&amp;gt;. Из этих двух фактов, а так же из определения порядка числа, очевидно следует требуемое.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
WTF?&lt;br /&gt;
&amp;lt;tex&amp;gt;p = 5; a = b = 2; ord(a) = ord(b) = 4, ord(ab) = 2, lcm(ord(a), ord(b)) = 4.&amp;lt;/tex&amp;gt;&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{Лемма&lt;br /&gt;
|id=l2&lt;br /&gt;
|about=2&lt;br /&gt;
|statement=&lt;br /&gt;
Пусть &amp;lt;tex&amp;gt;ord(a)=xy&amp;lt;/tex&amp;gt; и &amp;lt;tex&amp;gt;gcd(x,y)=1&amp;lt;/tex&amp;gt;. Тогда &amp;lt;tex&amp;gt;ord(a^x)=y&amp;lt;/tex&amp;gt;.&lt;br /&gt;
|proof=&lt;br /&gt;
Очевидно, что &amp;lt;tex&amp;gt;(a^x)^y=1 \pmod p&amp;lt;/tex&amp;gt;. Требуется доказать только тот факт, что &amp;lt;tex&amp;gt;y&amp;lt;/tex&amp;gt; {{---}} минимальное такое число. Предположим, что &amp;lt;tex&amp;gt;ord(a^x)=f&amp;lt;/tex&amp;gt;. Значит &amp;lt;tex&amp;gt;a^{xf}=1 \pmod p&amp;lt;/tex&amp;gt;. Однако, по условию леммы имеем &amp;lt;tex&amp;gt;a^{xy}=1(p)&amp;lt;/tex&amp;gt;, причем &amp;lt;tex&amp;gt;xy&amp;lt;/tex&amp;gt; {{---}} минимальное такое число. Получаем &amp;lt;tex&amp;gt;xy\leqslant xf&amp;lt;/tex&amp;gt;, значит &amp;lt;tex&amp;gt;y\leqslant f&amp;lt;/tex&amp;gt;, что и требовалось доказать.&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{Теорема&lt;br /&gt;
|id=th&lt;br /&gt;
|about=О цикличности мультипликативной группы поля &amp;lt;math&amp;gt;\mathbb{Z}/p \mathbb{Z}&amp;lt;/math&amp;gt;&lt;br /&gt;
|statement=Мультипликативная группа поля &amp;lt;math&amp;gt;\mathbb{Z}/p \mathbb{Z}&amp;lt;/math&amp;gt; циклична.&lt;br /&gt;
|proof=&lt;br /&gt;
Итак, нам требуется доказать существование порождающего элемента для нашей группы {{---}} то есть такого элемента &amp;lt;tex&amp;gt;g&amp;lt;/tex&amp;gt;, что &amp;lt;tex&amp;gt;\forall a: 1\leqslant a\leqslant p-1 ;\exists x: g^x=a \pmod p&amp;lt;/tex&amp;gt;. Пусть &amp;lt;tex&amp;gt;k=lcm(ord(i))&amp;lt;/tex&amp;gt; по всем &amp;lt;tex&amp;gt;i:0 &amp;lt; i\leqslant p-1&amp;lt;/tex&amp;gt;. Пусть теперь &amp;lt;tex&amp;gt;k=p_1^{k_1}p_2^{k_2} \cdots p_m^{k_m}&amp;lt;/tex&amp;gt;. Тогда из определения &amp;lt;tex&amp;gt;k&amp;lt;/tex&amp;gt; и свойств &amp;lt;tex&amp;gt;lcm&amp;lt;/tex&amp;gt; следует, что &amp;lt;tex&amp;gt;\exists a:{ }ord(a)\vdots p_i^{k_i}&amp;lt;/tex&amp;gt;. Значит, &amp;lt;tex&amp;gt;ord(a)=x \cdot p_i^{k_i}&amp;lt;/tex&amp;gt; для некоторого &amp;lt;tex&amp;gt;x&amp;lt;/tex&amp;gt;, тогда по второй лемме &amp;lt;tex&amp;gt;ord(a^x)=p_i^{k_i}&amp;lt;/tex&amp;gt;. Таким образом, мы можем найти такое число, что его порядок равен &amp;lt;tex&amp;gt;p_i^{k_i}&amp;lt;/tex&amp;gt;. Пусть &amp;lt;tex&amp;gt;ord(a_i)=p_i^{k_i}&amp;lt;/tex&amp;gt;. Тогда &amp;lt;tex&amp;gt;h= \prod^m_{i=1}a_i&amp;lt;/tex&amp;gt; {{---}} искомый элемент. И правда {{---}} &amp;lt;tex&amp;gt;ord(h)=k&amp;lt;/tex&amp;gt; {{---}} по первой лемме. Очевидно порядок числа не может быть больше &amp;lt;tex&amp;gt;p-1&amp;lt;/tex&amp;gt;, значит &amp;lt;tex&amp;gt;k\leqslant p-1&amp;lt;/tex&amp;gt;. С другой стороны условие &amp;lt;tex&amp;gt;x^k=1 \pmod p&amp;lt;/tex&amp;gt; выполняется для всех ненулевых вычетов по модулю &amp;lt;tex&amp;gt;p&amp;lt;/tex&amp;gt;, которых &amp;lt;tex&amp;gt;p-1&amp;lt;/tex&amp;gt; штук, а это уравнение не может иметь более &amp;lt;tex&amp;gt;k&amp;lt;/tex&amp;gt; решений (поскольку полином от одной переменной степени &amp;lt;tex&amp;gt;k&amp;lt;/tex&amp;gt; не может иметь более &amp;lt;tex&amp;gt;k&amp;lt;/tex&amp;gt; корней над [[Определение поля и подполя, изоморфизмы полей|полем]]). Таким образом, &amp;lt;tex&amp;gt;p-1\leqslant k&amp;lt;/tex&amp;gt;. Значит,&amp;lt;tex&amp;gt;k=p-1&amp;lt;/tex&amp;gt;, что и требовалось.&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Категория: Теория чисел]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Andrey</name></author>	</entry>

	</feed>